In een goed werkende lokale democratie nemen raadsleden dan de moeite om de argumenten te beoordelen en af te wegen voordat ze tot een besluit komen. Maar op 4 juni gebeurde niets van dit alles. Inwoners en hun argumenten werden genegeerd. Zonder verklaring stemden tien raadsleden vóór.  Het wekte de indruk dat hun beslissing van tevoren al vaststond.

En waar ging de aangifte om die een paar weken later werd ingediend ? Vijftien minuten slechts stond de gewraakte poster op facebook. Het kwam voort uit pure frustratie vertelde de voorzitter van de belangenvereniging Wijkersloot aan de rechter. Om de foto’s van de raadsleden die voorstemden te gebruiken, was niet chique gaf hij toe. Maar waarom was er daarna geen gesprek mogelijk? Waarom alleen een gang naar de rechter?

De aangifte en de rechtszaak tegen een inwoner spreken boekdelen over de burgerparticipatie in onze gemeente. Die is in de ogen van velen ronduit slecht. Maar wat erger is, is waar dat bij inwoners toe leidt. Tot twee dingen. Of tot grote frustratie óf tot grote onverschilligheid voor de politiek. Beide zijn funest.

Deze raadsleden staan volledig in hun recht om te stemmen zoals ze hebben gestemd.  Maar een democratisch besluit is een gewogen besluit. Het is een weging van argumenten en perspectieven.

Zoals bij ieder conflict in het leven siert het de mens wanneer hij nadenkt over zijn eigen rol, zijn eigen verantwoordelijkheid.  Deze affaire is een goede aanleiding voor de gehele raad om bij zichzelf te rade te gaan, het is een goede aanleiding tot zelfreflectie,

OpRecht!

De tussenstand is dat er 9 meldingen zijn van mensen met nog punten op hun pas van de tegemoetkoming energiekosten. Daarvan kregen 7 mensen een nieuwe pas en bij 2 mensen werd het bedrag van €300 op een bestaande pas bijgestort.Van de mantelzorgers hebben zich 43 mensen gemeld.Verreweg de grootste groep bestaat uit de mensen die zelf punten hebben gespaard, dat zijn er 85.Opvallend is verder dat minder dan 10% van de melders ooit gebruiksvoorwaarden bij de pas heeft ontvangen. Voor alle groepen geldt dat een vrij groot deel zich niet kan herinneren precies hoe groot het bedrag aan punten is dat zij nog op hun pas hadden staan. Daardoor wordt het moeilijk om in te schatten om hoeveel geld het in totaal gaat. Binnenkort publiceren we ook alle opmerkingen die zijn gemaakt. Overigens kunnen mensen nog steeds hun melding doen. Ook via deze QR-code. 

Wim van Amerongen schijft er in het AD een artikel over. De voorzitter van de stichting Klanten Spaarpas, inmiddels overleden, zegt tegen de journalist dat er geen geld meer in de kas zit. Hoe dat kan, weet hij niet. De winkeliers zeggen dat ze onderzoek gaan doen. De gemeente zegt dat ze niet verantwoordelijk is maar bij het onderzoek wel wil helpen. En dan  wordt het stil. Heel stil.

Hoeveel mensen benadeeld zijn weet niemand. Mantelzorgers melden aan hun kapper dat ze het tegoed op hun kaart niet meer kunnen gebruiken en dat ze daar boos over zijn. Een oudere man gaat naar de slager om met de €250 op zijn kaart die hij van zijn energiecompensatie bewaard heeft, een stuk vlees te kopen, maar vangt bot. 

De Klanten Spaarpas heeft een particulier deel maar ook een subsidiedeel waarmee de gemeente sociaal beleid uitvoert. Al jaren gebruikt de gemeente de pas om mantelzorgers een geldbedrag te geven als waardering voor hun zorgen. In 2022 wordt de pas bovendien gebruikt om mensen die een laag inkomen hebben maar toch niet in aanmerking komen voor een energietoeslag, een bedrag van €300 uit te keren.

Er is dus reden genoeg voor de gemeente om aan inwoners met een klanten spaarpas uit te leggen wat er nu precies aan de hand is. Om inwoners die gedupeerd zijn te vragen zich te melden. Om de verwarring te beëindigen over wat een houder moet doen met een pas waarop nog punten staan. Weggooien of toch maar bewaren.  Mensen willen namelijk graag weten of het nog goed komt.

OpRecht! diende ruim een maand geleden een motie in met als doel dat de gemeente fouten toegeeft als die worden gemaakt. Want alleen van fouten die je onder ogen ziet, kun je leren.  Ook drong OpRecht! er bij het college van B&W op aan om als er iets fout is gegaan, gewoon sorry te zeggen.  Dat geldt overigens niet alleen voor de gemeente maar voor iedereen.

Bij de Klanten Spaarpas is veel fout gegaan. En is er veel nog niet opgelost. Dus uitleg geven en excuses aanbieden is echt aan de orde.

Om een idee te krijgen hoeveel mensen zijn gedupeerd, roepen we pashouders op om zich te melden.  Ga daarvoor naar de Facebook-pagina van OpRecht! Wijk bij Duurstede.

Toch stemde OpRecht! tegen het raadsvoorstel dat het groene licht gaf aan het zonneveld Dwarsdijk in Cothen. Dreigen met een schadeclaim (door BHM Solar) vinden wij een ernstige inperking van het recht van inwoners om zich tegen beleid te verzetten. De gemeente mag zich niet in een dergelijke chantabele hoek laten dringen.

Aangenomen.

Voor: SamenWerkt, D66, SP, CDA, PCG

Tegen: OpRecht!, LL, BB

Nu drie maanden later zijn er veel vragen. De komende tijd wil OpRecht! op Facebook het verhaal van de Klanten Spaarpas vertellen. Hoe is het begonnen? Wie deden ermee? Hoe kon het zo fout gaan? Wat gebeurt er nu?

Als u aan het verhaal iets te verbeteren of toe te voegen heeft, doe dat dan in de commentaren.

Dan schrijven we het verhaal samen.

In een persbericht waarschuwt Stichting Clintel voor de gevolgen van de bouw van industriële windturbines op land.

Het rapport, Het Windmolendrama, stelt dat windturbines risico’s opleveren voor de volksgezondheid en het milieu en dat burgers geen adequate inspraak hebben gehad, wat Europese regelgeving zou schenden. Het gebruik van geluidsnormen is volgens Clintel problematisch en ontoereikend. Stichting Clintel en de partij BBB roepen daarom op tot een tijdelijke stop op de bouw van windturbines tot er meer onderzoek beschikbaar is naar gezondheidseffecten.

Voorzitter, raadsleden, mensen thuis,

Ik wil het met u hebben over de uitholling van onze lokale democratie maar ook over wat we ertegen kunnen doen door vormen van directe democratie te versterken.

Ik neem u daarvoor even mee terug in de tijd. Eind jaren veertig begon in Nederland het grootste overheidsingrijpen aller tijden: de nationale ruilverkaveling. Uiteindelijk is ongeveer 70% van het landelijk gebied in Nederland opnieuw ingericht. Waar houtwallen, heggen, bosschages, greppels, slootjes en onverharde weggetjes verdwenen, verschenen grote uitgestrekte vlakken landbouwgrond. Het leidde tot een enorme afname van de biodiversiteit en een verval van plattelandsgemeenschappen. Je zou kunnen zeggen, de ziel werd uit het Nederlandse platteland gesneden.

Maar dat was toen. Dit is nu, 2024, en er gebeurt iets vergelijkbaars. Op dit moment liggen – zonder dat de meerderheid van de Nederlandse bevolking zich er zich van bewust is- de plannen klaar voor een vergelijkbaar massaal, grootschalig ingrijpen door de Nederlandse centrale overheid. Ik heb het over de grote ‘Wederombouw van Nederland’. Zo genoemd door Hugo de Jonge maar we kunnen het ook de Grote Verbouwing noemen.

Ambtenaren in de Haagse ministeries hebben de Grote Verbouwing uitgewerkt in 22 landelijke programma’s. Daarin staan ingrijpende transities en de uitvoering ervan. Het gaat over ons water, onze bodem, onze lucht, onze natuur en ons bebouwde gebied, steden en dorpen. Dus alles om ons heen.

Hoe zit het nu met de democratische bestuursstructuur waarin de stem van het volk in deze mega-operatie zou moeten zijn vertegenwoordigd? Bar slecht. In de afgelopen decennia is er namelijk een parallelle bestuursstructuur ontstaan waarop wij als lokale volksvertegenwoordigers geen tot nauwelijks invloed meer hebben.  En waaraan onze democratie lijkt te zijn uitbesteed.

Hoe ziet dat eruit, die parallelle besturing? 1. Naast provincie en gemeentes aan de ene kant zijn er regio’s geformeerd aan de andere kant. Dat zijn bijvoorbeeld de RES-regio’s (voor de energietransitie) maar ook de NOVEX-regio’s (voor de nationale omgevingsvisie ) waarvan de grenzen niet overeenkomen met onze democratische bestuursstructuur. 2. Parallel aan het niveau van het college van B&W opereren de externe adviseurs, de adviesraden, het RIVM etc. En 3. Naast de gemeenteraad oefenen verenigingen zoals de VNG en het IPO (Interprovinciaal overleg) hun invloed uit, allen zonder dat ze democratisch zijn gekozen.

En ten slotte, follow the money, of te wel het geld waarmee het werk van deze uitbesteedde democratie, de Wederombouw wordt gefinancierd. Terwijl het college en de gemeenteraad geconfronteerd worden met meer taken en minder geld van het rijk -kijkt u maar naar onze begroting- én de opdoemende ravijnjaren, worden er voor de uitvoering van de transities van de Grote Wederombouw vele miljarden uitgetrokken die als geoormerkt geld naar de gemeentes toekomen. Over de besteding van dàt geld hebben we dus weinig te zeggen, we dienen slechts uit te voeren.

Een voorbeeld van centrale sturing die de lokale inspraak buiten spel zet, was het besluit in deze raad deze zomer over de 4, oh nee opeens 5, windturbines. Of ze er moesten komen, daar hadden wij als lokale gemeenteraad niets meer over te zeggen. We konden alleen nog kiezen voor wel of niet het bevoegd gezag voeren. Opvallend was dat de partijen die voorstemden het niet nodig vonden om in deze raad de vele goed onderzochte argumenten van verontruste inwoners te weerleggen. Echte argumenten doen er blijkbaar niet meer toe in de context van een zo machtige, sturende centrale overheid.

Moeten wij nu het moede hoofd in de schoot leggen en denken tegenover zoveel overwicht is het onbegonnen werk je te verzetten? Het antwoord van OpRecht! is nee. Er is nog veel te doen. In de eerste plaats super alert blijven.  Wij kunnen ervoor zorgen dat onze leefomgeving niet wordt volgehangen met camera’s en sensoren die 24 uur/7 dagen per week data vergaren en permanent de voortgang van de Wederombouw meten. We kunnen zelf vaststellen wat omgevingswaardes voor lucht, bodem en waterkwaliteit moeten zijn. En we kunnen die zelf meten. We kunnen rechten van inwoners beschermen door het overgangsrecht veilig te stellen in onze omgevingsvisie. We kunnen als inwoners zelf met goede ideeën en onderzoeken komen voor onze gemeente om het beleid vorm te geven.  We kunnen ons verzetten tegen de uitholling van de lokale democratie die op alle fronten gaande is. Daartoe willen we ook werken aan de verbetering van de onderlinge verhoudingen in de gemeenteraad omdat dit ons allemaal aangaat.

OpRecht! zal het komende anderhalf jaar dat ons nog rest tot aan de verkiezingen van 2026 een constructieve rol spelen in het aandragen van oplossingen die de lokale directe democratie versterken. Daarmee willen we een nieuwe tijd inluiden. Een nieuwe tijd waarin het de inwoners, de gewone mensen zijn die het eerste en het laatste woord hebben over hoe onze leefomgeving wordt ingericht. En waarom- vraag u zich misschien af- willen wij als inwoners van Wijk, Cothen en Langbroek een beslissende stem hebben in onze stad, ons dorp en buitengebied?

…..omdat wij hier wonen.

Echter, niets is minder waar. OpRecht! stopte vele uren speurwerk in de zaak Nogges. We kregen daarbij hulp van D66, Burgerbelangen, PCG, LL en CDA. En de drijfveer? Een rechtvaardige behandeling voor de leiding van Nogges, de 27 vrijwilligers en de 2387 sympathisanten van Nogges die in het najaar van 2022 hun handtekening zetten voor het behoud van Nogges. Door de zaak niet te laten rusten en maar door te gaan is dit resultaat bereikt. De betrokken raadsleden moesten het lezen in een persbericht zonder vermelding van hun inspanningen.

https://www.wijksnieuws.nl/lokaal/maatschappelijk/1058515/nogges-en-gemeente-tekenen-overeenkomst-goede-afspraken-gemaakt

OpRecht! vroeg het college eind 2023 wanneer en hoe alle inwoners voldoende geïnformeerd worden over de uitkomst van het onderzoek naar de huisvesting van asielzoekers. Het college antwoordde toen: ‘Op het moment dat het onderzoek is afgerond zullen wij de inwoners informeren. Afhankelijk van de uitkomst van het onderzoek zal de wijze waarop dit gebeurt, worden bepaald. Zou de wethouder nu van mening zijn dat een artikel in het AD enkel voor abonnees de meest passende manier van informeren is? Gewoon kwestie van delegeren?